Jaktorów upamiętni heroiczny bój żołnierzy w Budach Zosinych. Oto plan

Adam Fabisiewicz Grodzisk News

09.09.2025, godz. 19:05

foto: jaktorow.pl

Mieszkańcy gminy Jaktorów, harcerze oraz lokalny samorząd upamiętnią kolejną rocznicę bitwy pod Jaktorowem, stoczonej 29 września 1944 roku. Choć mija już 81 lat od tamtych wydarzeń, pamięć o żołnierzach z Grupy Kampinos pozostaje żywa.

Bitwa pod Jaktorowem w rejonie wsi Budy Zosine była jednym z ostatnich i najtragiczniejszych akordów Powstania Warszawskiego. Stanowiła finał epopei partyzanckiego zgrupowania Armii Krajowej „Kampinos” i jest uznawana za jedną z największych bitew partyzanckich na ziemiach polskich na zachód od Wisły.

Po upadku kluczowych dzielnic Warszawy i zbliżającej się pacyfikacji Puszczy Kampinoskiej, dowództwo Grupy „Kampinos” podjęło dramatyczną decyzję o opuszczeniu swoich dotychczasowych terenów. Celem było przebicie się w rejon Gór Świętokrzyskich, aby tam kontynuować walkę z niemieckim okupantem.

Na czele liczącej około 1500 żołnierzy kolumny marszowej stanął major Alfons Kotowski, pseudonim „Okoń”. Wyjście z puszczy i przemarsz przez otwarty teren były operacją niezwykle ryzykowną, na co Niemcy tylko czekali.

Nad ranem 29 września, gdy wyczerpane marszem polskie oddziały zatrzymały się na odpoczynek, zostały okrążone i zaatakowane przez przeważające siły niemieckie. Wróg rzucił do walki jednostki piechoty, pojazdy pancerne, artylerię, a nawet pociąg pancerny i lotnictwo.
Mimo ogromnej dysproporcji sił i zaskoczenia, żołnierze Armii Krajowej podjęli heroiczną, całodzienną walkę. Niestety, pozbawieni ciężkiego uzbrojenia i możliwości skutecznej obrony przeciwpancernej, nie mieli szans na zwycięstwo w starciu z regularnym wojskiem.

Bitwa zakończyła się rozbiciem Grupy „Kampinos”, a straty po polskiej stronie były ogromne.
Szacuje się, że poległo około 150-200 żołnierzy, w tym dowódca, mjr „Okoń”. Nawet 300 walczących zostało rannych, a około 150 żołnierzy wzięto do niewoli.

Niemieckie straty szacuje się na około 100-150 zabitych i rannych. Mimo klęski, części żołnierzy, w mniejszych lub większych grupach, udało się wyrwać z okrążenia i kontynuować marsz na południe lub powrócić do Puszczy Kampinoskiej.

Rokrocznie gmina Jaktorów upamiętnia ten heroiczny choć przegrany bój. Nie inaczej będzie w tym roku. W przededniu rocznicy, w niedzielę, 28 września odbędą się uroczystości na Cmentarzu Wojennym Armii Krajowej w Budach Zosinych. W samo południe odbędzie się polowa msza święta, a bezpośrednio po niej złożenie wieńców oraz Apel Poległych.

Po część oficjalnej przyjdzie czas na koncert pieśni powstańczych w wykonaniu Orkiestry z Chmielnej. Nie zabraknie też tradycyjnej żołnierskiej grochówki.