Huczny jubileusz Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej i przejażdżka wyjątkowym pociągiem w Grodzisku

Adam Fabisiewicz Grodzisk News

14.06.2025, godz. 08:05

foto: Facebook/UM Grodzisk Maz.

Już dziś w Grodzisku kolejna impreza dla mieszkańców. Tym razem okazją do integracji i wspólnej zabawy będzie jubileusz  180-lecia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej.

Słowo o historii...

Kolej Warszawsko-Wiedeńska była pierwszą linią kolejową na ziemiach Królestwa Polskiego i drugą w całym Imperium Rosyjskim. Był to jeden z najważniejszych projektów infrastrukturalnych i gospodarczych XIX wieku na ziemiach polskich, który zrewolucjonizował transport, przemysł i kontakty z Europą Zachodnią.

Uruchomienie pierwszego odcinka z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego miało miejsce 14 czerwca 1845 roku, a cała trasa do granicy z zaborem austriackim została ukończona w 1848 roku. Linia biegła z Warszawy przez Grodzisk, Skierniewice, Częstochowę do stacji granicznej Maczki (dziś dzielnica Sosnowca), gdzie łączyła się z siecią kolejową Cesarstwa Austriackiego, umożliwiając podróż aż do Wiednia.

Kolej połączyła dynamicznie rozwijający się okręg warszawski i łódzki (poprzez odnogę ze Skierniewic do Łodzi) z zagłębiami surowcowymi (śląski węgiel) oraz rynkami zbytu w Europie. Drastycznie skróciła czas transportu towarów i ludzi, który wcześniej zajmował wiele dni i odbywał się głównie transportem konnym. Co kluczowe, zbudowano ją w standardowym europejskim rozstawie szyn (1435 mm), a nie w szerszym, rosyjskim (1524 mm). To sprawiło, że Królestwo Polskie zostało komunikacyjnie zintegrowane z Zachodem, a nie z Rosją, co miało ogromne znaczenie cywilizacyjne i gospodarcze.

Wzdłuż jej trasy jak grzyby po deszczu powstawały nowe osady, a istniejące miasta, takie jak Grodzisk Mazowiecki, Skierniewice czy Częstochowa, przeżywały dynamiczny rozwój. Chociaż historyczna spółka „Droga Żelazna Warszawsko-Wiedeńska” już nie istnieje, jej dziedzictwo jest wciąż żywe i stanowi kręgosłup polskiej sieci kolejowej. Dzisiejsza linia kolejowa nr 1, biegnąca z Warszawy Centralnej przez Skierniewice i Częstochowę do Katowic, w dużej mierze pokrywa się z historycznym przebiegiem „Wiedenki”.

Huczne obchody jubileuszu już w sobotę!

14 czerwca będziemy obchodzić jubileusz 180-lecia Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Czeka na was dzień pełen atrakcji pod hasłem „Grodzisk Mazowiecki na kolejowym szlaku”, który potrwa od południa do godziny 20.00.

Nie lada gratką będzie przejazd kultowego pociągu „Babcia” (EN57-038), który wyruszy o 12.03 ze stacji Warszawa Główna i dotrze do Grodziska Mazowieckiego. Przejazd jest otwarty dla wszystkich chętnych! Na dworcu PKP o 12.40 pociąg zostanie uroczyście przywitany przy dźwiękach Młodzieżowej Orkiestry Dętej im. Feliksa Dzierżanowskiego. Po złożeniu kwiatów pod pomnikiem kolejarza, barwna parada przejdzie ulicą 1 Maja do Parku Skarbków.

Od godziny 13.30 w Parku Skarbków rozpocznie się wielki piknik rodzinny „Popołudnie z Wiedenką”. Czekać będą na mieszkańców m.in. kawiarenka wiedeńska, pokazy hippiczne i rowerowe; wystawa zabytkowych aut oraz warsztaty plastyczne i historyczne. Będzie można też zrobić sobie pamiątkową sesję fotograficzną w stylu retro, a Straż Ochrony Kolei zaprezentuje swoje mobilne centrum monitoringu i pokaz tresury psów. Równolegle, w grodziskiej Mediatece, od 14.00 do 16.30 odbędzie się konferencja naukowa pt. „Wiedenka wczoraj i dziś” z udziałem pasjonatów i ekspertów w dziedzinie kolejnictwa.

Na zakończenie dnia, o godzinie 18.00 w Parku Skarbków odbędzie się jubileuszowy Koncert Wiedeński. Wystąpi Salonowa Orkiestra Johanna Straussa z solistami: Katarzyną Laskowską i Adamem Zdunikowskim. Usłyszymy najpiękniejsze utwory mistrzów wiedeńskiej operetki. Wstęp na wszystkie wydarzenia jest wolny!