03 05 2019

Konstytucja 3 maja – jak to z nią było?

03.05.2019, godz.: 08:38
Konstytucja 3 maja – jak to z nią było?
Fot. Pixabay

Dziś obchodzimy Święto Narodowe Trzeciego Maja z okazji 228. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. Warto przy tej okazji pokrótce przypomnieć okoliczności przyjęcia pierwszej w Europie i drugiej na świecie nowoczesnej i spisanej konstytucji oraz jej znaczenie tak dla Polski, jak i przemian w Europie.

Ustawa zasadnicza została uchwalona 3 maja 1791 roku podczas obrad Sejmu Czteroletniego zwołanego w 1788 roku. Zaprojektowano ją w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię konstytucyjną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła polityczne zrównanie mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa, w ten sposób łagodząc najgorsze nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła praktycznie nieużywane od 27 lat (od wprowadzenia w 1764 roku skonfederowanej organizacji pracy sejmu) liberum veto. W tym samym czasie przetłumaczono Konstytucję na język litewski.

Konstytucja 3 maja położyła podwaliny pod demokrację czy też myśl o społeczeństwach obywatelskich. Dość powiedzieć, że po naszej konstytucji własny dokument ustanowili Francuzi. To jednak Polska uchodzi za pierwszy w Europie i drugi na świecie – po Stanach Zjednoczonych – kraj, który uchwalił i spisał nowoczesną konstytucję.

Dzień 3 maja 1791 roku został uznany za Święto Konstytucji 3 Maja  zaraz  po uchwaleniu dokumentu. Obchody tego święta były zakazane podczas rozbiorów, a ponownie jego obchodzenie zostało wznowione w II Rzeczypospolitej w kwietniu 1919 roku. Święto Konstytucji 3 Maja zostało zdelegalizowane przez hitlerowców i sowietów podczas okupacji Polski w czasie II wojny światowej, a po antykomunistycznych demonstracjach w 1946 r. nie było obchodzone w Polsce, natomiast zastąpione obchodami Święta 1 Maja. W styczniu 1951 r. święto 3 maja zostało oficjalnie zdelegalizowane przez władze komunistyczne. W roku 1981 ponownie władze świętowały uchwalenie majowej konstytucji. Do roku 1989 w tym dniu często dochodziło w Polsce do protestów i demonstracji antyrządowych i antykomunistycznych. Po zmianie ustroju, od kwietnia 1990 r. Święto Konstytucji 3 Maja należy do uroczyście obchodzonych polskich świąt. W roku 2007 po raz pierwszy na Litwie obchodzono święto Konstytucji 3 maja.

Jakie uroczystości zaplanowano w naszym regionie z okazji dzisiejszego święta? Szczegóły tutaj.

Dodaj Komentarz

Portal GrodziskNews.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie nie związane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

Jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.

Wszelkie prawa zastrzeżone. Na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych Portal GrodziskNews.pl wyraźnie zastrzega, że dalsze rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych na portalu bez zgody jest zabronione.
Blogi